Nieuwsbrieven‎ > ‎

Nieuwsbrief 03 - 2003

ISPS Netwerk Nederland-Vlaanderen


Nieuwsbrief no. 3, december 2003



Tweede ISPS-Netwerkconferentie in Kortenberg


Voor de tweede conferentie van ISPS-Netwerk Nederland-Vlaanderen op 25 april j.l. in Kortenberg meldden zich 150 deelnemers bij het Universitair Centrum: ongeveer 135 uit België en Luxemburg, zo’n 15 uit Nederland. Het programma was opgezet rond het Parachute-Project van prof. Johan Cullberg in Stockholm. De bedoeling van de congrescommissie was dit project uitgebreid over het voetlicht te brengen in de lage landen, omdat het als de meest recente fase in de ontwikkeling van behandelingen voor psychotische patienten binnen ISPS beschouwd lijkt te kunnen worden. Daarnaast spraken Ludi van Bouwel en Dion van Werde uit Belgie en Jack Jenner uit Nederland over hun behandelprogramma’s. Tenslotte gaf Marius Romme een overzichtelijke beschouwing over de relatie tussen trauma en psychose. Voor een terugblik op de dag zij verwezen naar Nadine Pauwels’ verslag in eerste de ISPS-Newsletter van dit jaar. Leden, die deze nog niet ontvangen hebben, kunnen verzoeken om toezending van een exemplaar bij het secretariaat van het Netwerk in Eindhoven. Daarnaast zijn verslagen gepubliceerd door Frank Asmus in het Maandblad Geestelijke Volksgezondheid (jaargang 2003, nr. 10), door Marko van Gerven in het Tijdschrift voor Psychotherapie (jaargang 2003, nr. 6) en door Franci Abrahams in Psyche, Tijdschrift voor VVGG (jaargang 15, nr. 4).
Uit de evaluatie van de dag op grond van de 50 ingevulde evaluatie-formulieren kwam naar voren, dat de dag zowel wat betreft het programma als de organisatie overwegend als positief werd beoordeeld. De inhoudelijke lezingen werden gewaardeerd met 3,6 op een schaal van 1 tot 5. Voor de dag als geheel kwam 3,7 uit de bus, voor het concept 3,9. De organisatie werd met 3,9 gewaardeerd en de plaats met 4,1. Daaraan zal het grote aantal Belgen niet vreemd zijn geweest. De kosten lijken getuige de beoordeling met 3,7 als redelijk beschouwd te zijn.
Uit een evaluatie met leden van het Netwerk aan het eind van de dag kwam een grote behoefte aan een programma naar voren, dat meer handvaten voor de praktijk van het werken met psychotische patiënten biedt.
Een evaluatie in het bestuur van het Netwerk leidde tot de conclusie, dat de doelen van de dag bereikt zijn. In de eerste plaats was de bedoeling speciale aandacht te geven aan het Parachute-Project. Daarnaast zijn opnieuw, in aansluiting op het programma vorig jaar in Eindhoven, projecten uit de lage landen gepresenteerd uit verschillende therapeutische scholen. Belangstellenden voor psychologische benaderingen van psychosen kunnen zo kennis maken met initiatieven in eigen land. Tegelijk wil het netwerk daarmee duidelijk maken, dat het onderdak wil bieden voor psychiaters en psychotherapeuten van allerlei achtergrond en een forum vormen voor uitwisseling van ervaringen en voor discussie.
De presentatie van Cullberg wekte bij velen de behoefte aan een diepgaandere kennismaking met het project. Binnenkort worden de vijf-jaars-resultaten daarvan bekend. Mogelijk is dat een aanleiding Cullberg te vragen nog eens terug te komen.


Ledenbijeenkomst in Eindhoven

Op 23 april 2004 zal een ledenbijeenkomst gehouden worden op het terrein van de GGZ Eindhoven en De Kempen, locatie De Grote Beek in Eindhoven. De aanleiding is tweevoudig. Formeel loopt de in de statuten van het ISPS-Netwerk Nederland-Vlaanderen vastgelegde termijn van twee jaar af, waarbinnen de ledenvergadering de statuten vaststelt en het bestuur kiest. Daarnaast wil het bestuur de leden raadplegen over de gewenste koers van en activiteiten binnen de vereniging.
     
In de eerste anderhalf jaar van haar bestaan heeft de vereniging twee Netwerkconferenties georganiseerd en heeft het bestuur een klein administratief apparaat voor de vereniging opgezet, de contacten met de Executive Board en in het veld der lage landen uitgebouwd, de bovenbeschreven politieke acties in het veld ontplooid en gewerkt aan een visie voor de vereniging. Het netwerk heeft nu 13 Vlaamse en ? Nederlands… leden. Vanuit de kring van leden van het eerste uur is aangegeven, dat er belangstelling is voor meer ruimte voor activiteiten van de leden. Ook het bestuur zou nu graag van deleden horen wat zij  zouden willen. Dat betreft bij voorbeeld de koers van de vereniging en de wenselijkheid van een volgende Netwerkconferentie en het programma daarvan. Te denken valt verder aan scholing, intervisie, workshops, ontwikkeling van zorgprogramma’s, research, politieke actie, contacten met organisaties van patienten en hun familie, organisatie, publicaties. Internationaal zijn er steeds meer activiteiten, waarbij vanuit de lage landen kan worden aangehaakt. Voor wie zich bezig wil houden met psychotherapie bij psychosen ligt er een groot veld open, waarop ieder zich met uiteenlopende interesse kan begeven. Belangstelling is daarbij belangrijker dan deskundigheid.
Daarom stelt het bestuur voor op de ledenbijeenkomst drie onderdelen te programmeren. In de eerste plaats zal aan het eind van de dag een eerste algemene ledenvergadering gehouden worden, waarin het bestuur verantwoording  zal afleggen van haar beleid. Ook zal het daarin een voorstel ter stemming brengen, om de algemene ledenvergadering pas over een jaar statuten te presenteren die aan de notaris voorgelegd worden voor officiele vaststelling. Reden daarvoor is dat de huidige ontwikkeling van de vereniging de hoge kosten, die het vastleggen van de statuten met zich mee brengt, momenteel nog niet kan rechtvaardigen. In dat verband zal het bestuur de ledenvergadering voorstellen het bestuur in de huidige samenstelling voor het volgende jaar te herbenoemen.
Daarvoor zal een ledenraadpleging gehouden worden over de boven beschreven onderwerpen. Als derde onderdeel wordt bijeenkomst geopend met een inhoudelijk onderwerp. Daarvoor zal mevrouw dr. Ria Lenior, sociaal-psycholoog en onderzoekmedewerkster van de vakgroep Psychiatrie van de Universiteit van Amsterdam een inleiding geven over haar promotie-onderzoek The social and symptomatic course of early-onset schizophrenia, five year follow-up of a psychosocial intervention. De reden voor deze keuze is tweeledig. In  eerste plaats valt de laatste decennia een drastische afname te bespeuren van de belangstelling voor familie-behandeling bij psychosen. Daarnaast is er een trend waar te nemen, dat overheden en zorgverzekeraars uitsluitend nog behandelingen vergoeden die evidence-based zijn. Hoe ver men daarbij kan gaan, leert het boven vermelde bericht over de psychotherapie-machtiging in Nederland. Afgezien van de vraag wat daar precies onder moet worden verstaan, lijkt het belangrijk om behandelingen en opvattingen daaromtrent wetenschappelijk te kunnen benaderen. Dat is nodig, zowel om onze behandelingen te kunnen “verkopen”, als voor een gesystematiseerde feed-back voor ons klinisch handelen.
(Margreet, kun jij dit verder invullen of aanpassen?) Akkoord met de veranderinge die Margreet heeft voorgesteld.
Voor de bijeenkomst ontvangt u later het definitieve programma.

14e ISPS-Symposium in Melbourne.

Van 22 tot en met 25 september j.l. is in Melbourne het 13e Symposium van ISPS gehouden “Reconciliation, Reform and Recovery: creating a future for psychological interventions in psychosis”. Het programma bestond uit drie dagen lezingen en voordrachten over onderzoek en klinische ervaringen, vooraf gegaan door een dag waarop vier workshops van en hele dag konden worden bezocht: een over cognitieve gedragstherapie, een over psychodynamische therapie, een over “cognitive remediation” en een over behandeling bij stoornissen door gebruik van middelenmiddelen en psychose. Onder de deelnemers aan het Symposium bevonden zich zoals te verwachten viel, veel Australiërs en Nieuw-Zeelanders die apart bijeen kwamen voor het stichten van en eigen regionaal netwerk. Europa was vervolgens het best vertegenwoordigd, vooral vanuit het Verenigd Koninkrijk en Scandinavie. Nederland had zeven afgevaardigden, van wie maar liefst vijf een key-note lecture dan wel voordracht hielden. De Amerikanen en Aziaten waren in de minderheid. Hoewel ISPS ontwikkeling van regionale netwerken in met name de ontwikkelingslanden tot speerpunt van beleid gemaakt heeft, was er vooralsnog maar een vermelding op de deelnemerslijst vanuit Afrika.
(verslag van Margreet)
Samenvattend vielen drie trends te onderscheiden, waarmee het 13e Symposium zich onderscheidde van althans de voorgaande twee in Londen en Stavanger. In de eerste plaats is er aandacht voor meer evidence op het gebied van de epidemiologie van psychosen. Prof. Jim van Os uit Maastricht presenteerde onderzoeksresultaten, waaruit duidelijk blijkt, dat sociale factoren het ontstaan van psychosen verklaren. Daarnaast blijkt uit zijn onderzoek het bestaan van een continuum tussen psychotische verschijnselen en het psychologisch functioneren van normale mensen. Daarbij wordt ook duidelijk dat symptomen, waarvan velen melden dat ze typerend zijn voor psychotische stoornissen, ook voorkomen bij andere stoornissen. Deze resultaten geven steun aan de stelling, dat psychosen primair psychologisch verklaard en psychotherapeutisch behandeld dienen te worden.
Een tweede trend was de grote aandacht voor psychologisch trauma als belangrijke oorzaak van psychosen. John Read, Paul Mullen en Tony Morrison belichtten seksueel kindermisbruik als specifieke oorzaak. Hun visies verschilden wel, maar de relatie tussen trauma en psychose lijkt hiermee definitief op de agenda gezet.
Een derde trend was het verder uitwerken van de specificiteit van behandelingen en interventies vanuit de verschillende therapeutische scholen, die benodigd is voor de behandeling van psychotische stoornissen. Dat lijkt voor alle scholen van belang, maar zal vooral de psychodynamische benadering moeten bevrijden van het imago van onbruikbaarheid bij de zwakke persoonlijkheidsstructuur die psychotische patiënten vaak geacht worden te hebben.
Tenslotte was er een bijeenkomst van vertegenwoordigers van de regionale netwerken. Werden in Londen en Stavanger bijeenkomsten belegd per regio, in Melbourne werd “globaal” vergaderd. ISPS-leden uit verschillende landen zijn bezig met het opzetten van weer nieuwe netwerken. Op de vergadering van ISPS-leden werd een nieuwe Executive Board gekozen. De verdere uitbreiding van ISPS over de wereld komt tot uiting in het feit, dat nu drie van de acht leden uit Azie, Australie en Oceanie komen, een uit de VS en de overige vier uit Europa.
Alle deelnemers ontvingen een exemplaar van het eerste nummer van de 31ste jaargang van the Journal of the American Academy of Psychoanalysis and Dynamic Psychiatry, dat geheel gevuld is met bijdragen vanuit ISPS. Aanleiding was de publicatie van het PORT-report in de VS. Vanuit ISPS wordt het beschouwd als “ … een degelijke en grondige studie naar evidence-based behandeling van schizofrenie en het geeft gedetailleerde aanbevelingen hoe schizofrenie te behandelen met medicatie, maar de studie bediscussiëert geen psychologische behandelingen op een pragmatische en klinisch georiënteerde manier.” Belangstellenden worden verwezen naar de website www.guilford.com.

Psychotherapie in Nederland ernstig bedreigd


In het kader van de bezuinigingen van de rijksbegroting voor 2004 heeft de Minister van Volksgezondheid in Nederland het aantal binnen de (volks)verzekering te vergoeden zittingen psychotherapie gereduceerd van 90 tot 30. Vooral de behandelingen van psychotische patienten binnen de zelfstandig gevestigde praktijken worden daardoor getroffen, want die worden via deze weg vergoed. De behandelingen binnen instellingen worden vrijwel altijd uit een ander budget betaald. De maatregel wordt mede beargumenteerd uit een in 2001 gepubliceerd rapport van de Gezondheidsraad “Doelmatigheid van Langdurige Psychotherapie”.. Onder langdurige psychotherapie wordt verstaan behandeling van meer dan 25 zittingen of langer dan een jaar. In dat rapport wordt aan psychotherapie bij psychosen welgeteld een regel gewijd. Het rapport heeft zeker verdiensten en het komt met belangwekkende aanbevelingen voor verder onderzoek en monitoring van behandelingen. Maar per saldo kan het onmogelijk als wetenschappelijk fundament dienen voor de genomen maatregel, die intussen in licht gewijzigde vorm door de Tweede Kamer is aanvaard.
Hoewel de komende jaren zowel de structuur als de financiering van de psychiatrische en geestelijke gezondheidszorg ingrijpend zal veranderen, wordt de maatregel door velen als een opmaat tot beperking van de psychotherapie in Nederland voor de lange termijn gezien. Tegen de achtergrond, dat de officiële richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) uitsluitend over medicamenteuze behandeling gaat, en omdat binnen ISPS (moet hier niet worden bijgevoegd: psychotherapeutische) behandeling gedurende vijf jaar na het ontstaan van de eerste psychose als essentiëel uitgangspunt voor behandeling wordt beschouwd,  zien we deze  maatregel  als een zeer ernstige bedreiging voor de verbetering van de zorg voor psychotische patiënten. Het bestuur heeft dan ook haar grote zorg over deze ontwikkeling bij minister en Tweede kamer kenbaar gemaakt. Daarnaast zijn de NVvP, de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie, Zorgverzekeraars Nederland, de GGZ Nederland en de Schizofreniestichting daarvan op de hoogte gesteld. Met name met de Sectie Psychotherapie van de NVvP is een constructief contact tot stand gekomen ten behoeve van verdere actie terzake.


Nieuwe opleidingseisen psychotherapie voor psychiaters in Nederland


Voor de opleiding tot psychiater worden momenteel door het Consilium Psychiatricum in Nederland nieuwe eisen geformuleerd voor het psychotherapeutische deel. Het Consilium is het orgaan van de NVvP, dat opleidingseisen vanuit het specialisme kan voorstellen aan de centrale artsenorganisatie KNMG en via deze aan de minister. Deze stelt de eisen uiteindelijk vast, zodat ze rechtskracht krijgen. Op uitnodiging van de sectie Psychotherapie van de NVvP heeft het bestuur een aantal punten ingebracht, die naar haar oordeel in de nieuwe opleiding verwerkt dienen te worden met betrekking tot de behandeling van patienten met een psychose. Het bestuur heeft aangeboden dit voorstel nader toe te lichten.


ISPS en het internet


ISPS heeft haar website www.isps.org vernieuwd. Belangrijk kenmerk daarvan is, dat alle regionale groepen daarop een eigen ruimte krijgen. De komende tijd zal het bestuur invulling daarvan ter hand gaan nemen.
Vanuit de VS en het VK wordt onder de leden al geruime tijd druk met elkaar gecorrespondeerd via e-mail-brieven. Dat schijnt een groot succes te zijn. Omdat de onderwerpen nogal regio-geboden zouden zijn heeft de Executive Board besloten voor Europa naar een eigen circuit te streven. De organisatie daarvan is in handen gelegd van Chris Burford. Hij heeft verzocht om een moderator voor de lage landen. Vanuit het bestuur heeft Dion van Werde op zich genomen te bezien hoe deelname aan zo’n circuit voor de leden bevorderd kan worden.


Studiedag NVvP-Sectie Psychotherapie over psychose-behandeling


De uitgestelde najaars-studiedag van de sectie Psychotherapie van de NVvP zal gaan over psychotherapie bij psychosen. Datum, programma en andere gegevens over de dag zullen later bekend gemaakt worden.


Berichten van het bestuur

* Het 15e International Symposium for the Psychological Treatments of the Schizophrenias and other psychoses zal gehouden worden in juni 2006 in Madrid. In Melbourne is eens te meer gebleken, dat veel initiatieven, research en ervaringen op het brede gebied van psychologische behandeling van psychosen in de lage landen in het programma van het Symposium bepaald niet zouden misstaan. De bijdragen in Melbourne werden dan ook goed ontvangen. Vanuit de Executive Board is nadrukkelijk gewezen op de mogelijkheid voor de regionale verenigingen suggesties en voorstellen te doen voor het programma. Het bestuur heeft besloten bijdragen van leden en andere belangstellenden vanuit de lage landen aan het Symposium te faciliteren. Doel daarvan is bij te dragen aan de internationale ontwikkeling van deze behandelvorm alsmede de verdere ontwikkeling van ons netwerk. De kans zal groter zijn, naarmate belangstelling eerder gemeld wordt. Iedereen die belangstelling heeft, kan zich melden bij een van de leden van het bestuur.

* Najaar 2003 heeft Dion van Werde, psycholoog/client-centered-psychotherapeut, werkzaam in Denijs Westrem, de uitnodiging van het bestuur om als derde lid uit Belgie de verhouding tussen leden uit beide landen in evenwicht te brengen, aanvaard. Het bestuur bestaat nu uit zes leden:
Jan Leijten, zelfstandig gevestigd psychiater in Amsterdam, voorzitter. E-mail: leijten.j@wolmail.nl.
Dirk de Wachter, psychiater, Universitair Centrum St. Jozef, Kortenberg, vice-voorzitter.
Jos de Kroon, psychiater, A-opleider Psychiatrie, GGZ Eindhoven en de Kempen, Eindhoven, algemeen secretaris en secretaris Nederland. E-mail: jam.de.kroon@ggze.nl
Margreet de Pater-Zijlstra, psychiater, Opleider Sociale Psychiatrie, Altrecht in Zeist, penningmeester. E-mail: m.a.de.paterzijlstra@freeler.nl
Ludi van Bouwel, psychiater, Universitair Centrum St. Jozef, Kortenberg, secretaris Vlaanderen. E-mail: ludi.vanbouwel@skynet.be
Dion van Werde, psycholoog/client-centered psychotherapeut, Denis Westrem, lid.


Evidence-based-medicine van ISPS


De vele richtingen en projecten die binnen ISPS de afgelopen decennia (verder) zijn ontwikkeld worden aan de hand van wetenschappelijk onderzoek op het betreffende gebied uiteengezet in het eerste onder auspiciën van ISPS gepubliceerde boek: "Psychosis, psychological appraoches and their effectiveness". De prijs is 25,00 engelse ponden. Het kan besteld worden bij: Book Sales, Royal College of Psychiatrists, 17 Belgrave Square, London SW1X 8PG, tel. +44 (0) 20 7235 2351, extension 146. Fax: +44 (0) 20 7245 1231. Betaling per credit-card is mogelijk via de telefoon.

Psychosis, psychological appraoches and their effectiveness.
Martindale, Bateman, Crowe & Margison, editors.
Gaskell, London 2000
ISBN 1-901242-49-8

Agenda

*    17.00 uur: Ledenbijeenkomst ISPS-Netwerk Nederland-Vlaanderen. GGZ Eindhoven en de Kempen, locatie Grote Beek te Eindhoven.

15th  International Symposium for the Psychological Treatments of the Schizophrenia's and other Psychoses, juni 2006, Madrid
Informatie: www.isps.org.


Inschrijfformulier


U schrijft zich in als lid van ISPS Netwerk Nederland-Vlaanderen door dit formulier op te sturen en de contributie over te maken. Deze bedraagt 50 euro per jaar voor gewone leden en 25 euro per jaar voor ondersteunende leden.
Diegenen die reeds lid zijn, worden uitgenodigd hun lidmaatschap voor 2004 te verlengen door opnieuw dit formulier op te sturen naar het secretariaat en hun contributie over te maken.

Voor Nederland: het Secretariaat Nederland van ISPS Netwerk Nederland-Vlaanderen, p/a dr. J. de Kroon, Secretariaat A-opleiding, GGZE, Dr. Poletlaan 1, 5626 NC Eindhoven.
De contributie kan worden voldaan door overmaking op de rekening van ISPS Netwerk Nederland-Vlaanderen: 225352559 ten name van de GGzE te Eindhoven met vermelding ISPS lidmaatschap 2004.

Voor Vlaanderen: het Secretariaat Vlaanderen van ISPS Netwerk Nederland-Vlaanderen, p/a mevr. L. van Bouwel, Universitair Centrum St. Jozef, Leuvensesteenweg 517, B-3070 Kortenberg.
De contributie kan worden voldaan door overmaking op rekening van ISPS Netwerk Nederland-Vlaanderen nummer  733 0089692 94met vermelding ISPS lidmaatschap 2004



Naam: …………………………………………………………………………………………………


Voornaam: …………………………………………………………………………………………………


Adres: …………………………………………………………………………………………………


Postcode en woonplaats: ……………………………………………………………………………………...

Land: België / Nederland *


Telefoonnummer: ………………………………………………………………………………………………

E-mail-adres: …………………………………………………………………………………………………


Beroep: …………………………………………………………………………………………………


Gewoon lid / Buitengewoon lid *


* S.v.p. omcirkelen wat van toepassing is.

ISPS op het internet: www.ISPS.org